Athchóiriú Eanach

Faightear eanaigh ar fud tírdhreacha éagsúla, ó réigiúin chósta go hardtailte, agus tá siad le fáil ar fud gach réigiún i dtírdhreach na hÉireann. Tá meascán ann maidir le méid idir na héiceachórais talún seo atá ag brath ar uisce talún, ó riasca beaga nach bhfuil ach cúpla méadar cearnach iontu, go dtí eanaigh fhairsinge tuilemhánna. Tacaíonn eanaigh le réimse leathan éagsúil plandaí agus ainmhithe. Tá flóra saibhir iontu, idir speicis atá frithsheasmhach in aghaidh stádas aigéadachta, ísealchothaitheach agus speicis lena mbaineann tréith thimpeallachtaí alcaileacha atá saibhir ó thaobh cothaitheach de. Léirítear a n-éagsúlacht shaibhir de phobail fásra sa raon fairsing fána, go háirithe inveirteabraigh.

Tá suímh eanaigh casta mar gheall ar a hidreolaíocht. Ar an gcúis seo, is beag athchóiriú atá déanta ar shuímh eanaigh. Tá Suirbhé Náisiúnta Eanaigh (SNE) coimisiúnaithe ag an tSeirbhís Páirceanna Náisiúnta agus Fiadhúlra a bhfuil sé mar aidhm aige suirbhé a dhéanamh ar 400 suíomh eanaigh. Is é cuspóir an SNE na sonraí riachtanacha a sholáthar chun bonn eolais a chur faoi mheasúnú cuimsitheach a dhéanamh ar stádas caomhantais maidir le gnáthóga eanaigh Iarscríbhinn I den AE faoi ghealltanais airteagal 17 don Treoir um Ghnáthóga. Beidh na measúnuithe stádais caomhantais seo críochnaithe faoi dheireadh 2026.

Léirítear sna sonraí a cuireadh ar fáil maidir le riocht caomhantais go bhfuil go leor de na gnáthóga eanaigh seo i riocht neamhfhabhrach-neamhleor agus i riocht neamhfhabhrach-dona. Tá go leor de na suímh eanaigh a ndearnadh suirbhé orthu mar chuid den SNE laistigh de chríocha Aistrithe Chóir. Tá 36 suíomh eanaigh aitheanta ag Scéim Athchóirithe um Thailte Móna Lár Tíre Tóchar agus forbrófar plean caomhnaithe agus bainistíochta athchóirithe ina leith. Forbrófar na pleananna ar bhonn céimnithe thar 1,472 heicteár. Beidh na chéad cheithre phlean ar fáil i mí Lúnasa 2025 agus beidh bearta athchóirithe ar siúl i bhfómhar na bliana 2025. Ullmhófar agus cuirfear i gcrích sé phlean déag eile in 2026. Cuirfidh tionscadal Tóchar an plean athchóirithe atá fágtha i gcrích faoi dheireadh 2026. Ní dócha go gcuirfear bearta caomhantais i bhfeidhm don tráinse deireanach de shuímh faoin gclár Aistrithe Chóir mar go dtagann deireadh le tionscadal Tóchar i mí na Nollag 2026. Mar sin féin, is dócha go gcuirfear i bhfeidhm iad ó fhoinsí maoinithe eile in 2027.